“Büyük Divan” anlamına gelen Dîvân-ı Kebîr, Hz. Mevlâna'nın heyecanla, gönül coşkunluğuyla söylediği ilâhî aşk şiirlerini toplayan kitabın adıdır. Beyit sayısı altı ciltlik Mesnevî beyitlerinin toplamının iki misli, yani Dîvân-ı Kebîr'in rubâî beyitlerini de dahil edersek, elli bine yaklaşmaktadır. Okuyuculara sunduğumuz bu Dîvân, Tahran Üniversitesi profesörlerinden Firûzanfer merhumun büyük ebatta yedi cilt halinde neşrettiği çalışma esas tutularak hazırlanmıştır.

***

Bir Dîvân-ı Kebîr beytinde, Hz. Mevlâna şöyle söyler: “Ben sözü aşkla söylüyorum. Çünkü dersi aşktan alıyorum. Ben canımı onun önüne koyuyorum, ona armağan ediyorum, çünkü o pek azını kabul eder, her şeyi kabul etmez.” Muhammed İkbal de bir şiirinde “Bir müslüman âşık değilse kâfirdir.” demiştir. Hz. Mevlâna da “Ben aşkı olmayan kişinin insanlığını inkâr ederim.” (Dîvân-ı Kebîr, III/1610) buyurmuştur. Yani bu şiirleri diğer şairlerin şiirleri ile mukayese etmeyiniz; bunlar ilâhî aşk ile kendinden geçmiş bir velinin gönlünden gelen sesleridir.